طویانه یا به فروش ‌رسانیدن دختر؟

با وجود این که بارها در محفل‌های مختلف جامعه موضوع سهولت ازدواج جوانان مطرح شده و حواشی فراوانی هم داشته، اما هرگز به نتیجه‌ی ملموسی نگراییده است به باور کارشناسان ، مهم‌ترین و موثرترین بخش تمرکز بر آگاهی بخشی خانواده‌ها از آسیب‌های اجتماعی پیرامون جوانان و ارتباط آن با عدم ازدواج به موقع می‌باشد.

مثلن طویانه یکی از شرایط راضی شدن پدر و مادرها برای ازدواج دختران‌شان است. شاید این طویانه در کشورهای پیش‌رفته و جهان اول معنا ندارد، اما در جوامع قبایلی به ویژه در افغانستان با قدرت خود باقیست.

شکی نیست که زنان همواره به عنوان قشر مظلوم قربانیِ خواسته‌ها ونیازهای مادی خانواده‌های خود می‌شوند. قابل ذکر است بارها از مصرف سنگین ازدواج حتا در پارلمان کشور بحث‌هایی صورت گرفته است و برخی نمایندگان مجلس و علما خواهان کاهش مصرف سنگین ازدواج شده‌اند و خواهان وضع قانون و برخورد در این مورد از سوی دولت شده اند، اما تا حال کدام اقدام جدی و عملی برای کاهش هزینه سنگین ازدواج در کشور صورت نگرفته است.

طویانه از نظر آگاهان امور اجتماعی 

انیسه یزدان سرپرست آگاه امور اجتماعی، طویانه را یک معضل بزرگ اجتماعى عنوان می‌کند و مى‌گوید که طویانه عمده‌ترین عامل خشونت‌هاى خانوادگى و خشونت علیه زنان است.

پدرام امرخیل آگاه امور اجتماعی به‌این باور است که طویانه تاثیر مستقیم بالاى روابط خانواده‌ها دارد.

او مى‌گوید: “زمانى خانواده داماد مقدار پول را مى‌پردازد و عروس را خانه مى‌آورد، از او به‌حیث برده استفاده می‌کند و هر قدر پول از جانب خانواده عروس زیادتر اخذ گردد، به همان اندازه عروس در خانواده خسر محدود شده، مورد لت‌وکوب قرار گرفته و مورد طعنه و خشونت قرار مى‌گیرد”.

بعضی دیگری از این جامعه شناسان می‌گویند: دنیا رو ‌به پیش‌رفت است تکنالوژی، دنیای ارتباطات همه نسبت به سال‌های گذشته با چهره نو داخل سال‌های نو می‌شود، پس این ما هستیم که رسم‌های خرافاتی را تغییر و تبدیل می‌کنیم اگر امروز به تغییر آن بلند شدیم فردایی زندگی اولادهای ما آرام‌ تر از ‌ما خواهد بود.

دلیل طویانه گرفتن

دیدگاها به‌این باور است: در روزگاری که زندگی داریم اخذ هزاران دالر به‌گونه‌ی مهر، خریداری‌های بی‌مورد و برگزاری محفل‌های عروسی پر زرق و برق از عرف و عادت‌های ناپسند و غیراسلامی در رسم عروسی اند که در زمینه باید علما و نخبگان جامعه برای محو و نابوی این رسم جاهلانه تلاش‌های جدی کنند از جمله گرفتن قلین یا پول نقد که چند‌نکته را باید در زمینه اشاره کرد!

۱.تنش‌هاى خانوادگى پس از ازدواج

شاه‌گل زنی که در بدل دو لک (طویانه) روانه‌ی خانه خسر شده می‌گوید: “پدرم می‌گفت دختر کلان کدن مصرف کلان است هر دختردار باید از خانواده قده خود، دو چند عمر دختر‌ پول بگیره، پوله پدرم گرفت مه ماندم زیر بار طعنه ‌های خسران”.

مرضیه حسینی می‌گوید “سر عروسی پدرم به فامیل خسرانم شرط طویانه ره ماند نامزدم قبول نکد و پیوند ما ازبین رفت مه هیچ روی در اجتماع ندارم همه مره به لقت‌های مختلف یاد می‌کنند که ای حالت بر مه از مرگ بدتر است”

تحقیقات نشان می‌دهد که ۲۳درصد مصاحبه‌شونده‌ها به مشارکت رسانه‌هاى آزاد گفته‌اند که طویانه سبب ایجاد مشکلات بین خانواده‌ها مى‌شود و ٩ درصد دیگر به این باوراند که طویانه عامل مشکلات براى دختر چون طعنه‌زدن، لت‌وکوب، محروم شدن از خانه پدر و… مى‌شود.

۲.خودکشی

دو درصد مصاحبه شونده‌ها به مشارکت رسانه‌هاى آزاد گفته‌اند که طويانه و مصرف زياد عروسى حتا سبب خودکشى‌ مى‌شود.

راشد فروتن پسری ۲۵ ساله به دلیل نبود پول هنگفت قلین یا طویانه خود را حلق‌آویز کرد!

سارا نزهت محصل دانشگاه کابل به دلیل طعنه های خسران از جمله” پدرت دکان دختر فروشی داره، به وزنت پول به پدرت دادیم، پول طویانه ره هم گرفتین دختر تانه خوشک و‌خالی خانه ما روان کدین…”و هزاران حرف دیگر سبب شد، تا سارا دست به خودکشی زد.

۳.رقم درشت مجردها

مسوولان وزارت زنان با اظهار این مطلب می‌گویند، میلیون‌ها جوان در شهرهای کشور به دلیل گرفتن طویانه نمی‌توانند ازدواج کنند و‌‌ گرفتن طویانه یا شیربها یکی از موانع بزرگِ سد راه ازدواج است

قلین بلند فشار روحی و روانی را بر روی این جوانان  وارد کرده تا سر حدی که بعضی از آنها را به راه‌های خلاف می‌روند گرفتن طویانه یا شیربها که یکی از چالش‌های بزرگ فرا راه ازدواج است، سبب بالارفتن سن ازدواج جوانان در شهرهای بزرگ مانند کابل شده است که این همه چالش‌ها ریشه‌ای اصلی دارد در گرفتن طویانه و‌مصرف گذاف ازدواج.

۴.طلاق یا تفریق

رحيمه رضايى ربيس محكمه فاميلى ولايت كابل مى‌گويد، 70درصد جدايى‌ها بين زن و شوهر و خشونت‌هاى فاميلى از طويانه منشاء مى‌گيرد و رو به افزايش مى‌باشد.

شدت رواج این پدیده‌ی شوم و فسادآور، هم اکنون کلنگ خانواده‌های فـقیِــر را به سنگ مایوسی زده و صدها پسر جوان را به مقصد پول‌یابی و امید زن گرفتن روانه ی ایران و والدین شان را به شدت نگران کرده است. او به این باورمند است که منشا اکثر قضايا قلین است که منجر به طلاق و تفريق مى‌شود.

۵.سرقت براى دريافت طويانه

حمیدگل می‌گوید: “به دليلى که خسرش براى پرداخت پول طويانه بیست روز وقت داده بود، مجبور شد که براى به دست آوردن پول پلان سرقت موتر را طرح کند.

دیدگاه اسلام

دین مقدس اسلام در راستای ساختن خانواده و رسم‌های عروسی تاکیدهای خاصی خودش را دارد که اگر ما به‌عنوان پیروان راستین این نظام الهی از آن پیروی کنیم هیچ‌گونه ناهنجاری را نه‌تنها در نظام خانوادگی بل‌ در بخش‌های دیگر زندگی‌مان شاهد نخواهیم بود. بسیاری از علمای ارشد اسلامی و کارشناسان امور اجتماعی نیز بر آگاهی‌دهی خانواده‌ها از اصول و قوانین اسلامی در پیوند به نظام خانوادگی تاکید داشته و در این زمینه‌ی نقش علمای دینی، استادان مراکز تعلیمی و تحصیلی و رسانه‌های همگانی را مهم خوانده از آنان می‌خواهند مسوولانه در زمنیه‌ی روشن‌گری اسلامی خانواده‌ها فعالیت دوام دار کنند.

شماری از کارشناسان امور اجتماعی در بدخشان می‌گویند: در این ولایت بیش‌تر از بیست‌هزار دختر بین سن بیست تا سی هستند که نتوانسته‌ اند تا حالا ازدواج کنند دلیل اصلی باز هم‌برمی‌گردد به گرفتن قلین و‌مصارف گذاف ازدواج!

علما باور دارند که عدم آگاهی خانواده‌ها از اصول و قوانین اصلی اسلامی در مورد تشکیل خانواده‌ها در این جامعه مریض و خوابیده در بستر، سبب گردیده است که پسران و بانوان ما نتوانند در سن مناسب شان ازدواج کنند.

 

نارضایتی جوانان

برخی از جوانان می‌گفتند، با وجود آنکه عروسی‌های دسته جمعی در کشور یک اندازه مفید است اما عنعنات ناپسندی که در جامعه افغانی وجود دارد عروس را وادار به آن می سازد که به شوهر خود به اشکالی مختلف طعنه بدهد و به این اساس ضرر های این عروسی ها بیشتر از موثریت آن می باشد و برخی از جوانان هم برگزاری مراسم دسته جمعی را به خود ننگ می دانند.

حمید گل می گوید: «گرفتن طویانه در جامعه اسلام عار است باید کم‌کم این رسوم از تمامی ولایات افغانستان کاسته شود»

رحیمه کاکر می گوید: گرفتن قلین یعنی بفروش رسانیدن دختر در کشور های دیگر زن را قدر میدهند اما در اینجا با گرفتن قلین زن را به برده مشابه کردن است.

نتیجه‌ی موضوع

طویانه و مصرف بلند عروسی در کشور، در کنار مشکلات اجتماعی و خشونت ها، در برخی موارد باعث حوداثی چون سرقت، خودکشی و اعتیاد به مواد مخدر نیز شده است. گــراف این پدیده‌ی ننگین و غیراسلامی در افغانستان بعد از آن بلند رفت که این‌فرهنگ ‌ناپسند را در نقاب رسم‌های مقدس ازدواج جا دادن و‌هیچ یک در برابر این نابسامانی ایستادگی نکردند. هرچند تنها بیکاری یگانه عامل بی‌همسر ماندن تعداد زیادی از پسران و بانوان در افغانستان به حساب نمی‌‌آید ولی می‌توان یکی از عامل اساسی دانست که پایه‌های عرف و عادت‌های ناپسدند و غیراسلامی را در جامعه‌ی ما کانکریتی می‌سازند.

  • فرشته محبوبی
  • https://pasbanan.com/dr/%d8%b9%d8%b4%d9%82-%d9%88-%da%a9%d8%b1%d9%88%d9%86%d8%a7-%d8%b2%d9%88%d8%ac%db%8c-%d8%af%d8%b1-%da%86%db%8c%d9%86-%d8%a8%d8%b9%d8%af-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d8%af%d8%aa-%d9%87%d8%a7-%d8%af%d9%88%d8%b1/