Dispute Over Republic and Emirate to reach peace

نظر سنجی: جدال جمهوريت و امارت برای رسيدن به صلح

برگزار کننده:                مجمع ملی افغانستان

کمک تخنیکی:               آژانس خبری گروه رسانه یی پاسبانان

نظر سنجی (جدال جمهوریت و امارت برای رسیدن به صلح)

مقدمه:

نظر سنجی دست داشته، زیر نام «جدال جمهوریت و امارت برای رسیدن به صلح» نخستین کار پژوهشی و همگانی «مجمع ملی افغانستان»، «آژانس خبری پاسبانان» و «ماهنامه ی مقاومت» بوده که در کمتر از یک ماه تکمیل گردیده است. هدف از راه اندازی این نظر سنجی، جلب دیدگاه شهروندان و کسب افکار جمعی پیرامون روند کنونی صلح میان حکومت افغانستان و گروه طالبان میباشد. در این نظر سنجی تلاش گردیده است تا دیدگاه 1235 شهروند کشور را از 32 ولایت کشور جمع آوری کنیم. 69.9 در صد اشتراک کننده‏گان را مردان و 30.1 در صد شان را بانوان تشکیل میدهد.

دست کم 78.3 در صد اشتراک کننده‏گان به این باورند که گفت‏وگوهای صلح به دلیل جدال جمهوریت و امارت به نتیجه ی مطلوبی که منجر به صلح واقعی شود نخواهد رسید. 12.1 در صد خوشبین به پیشرفت های صلح هستند و 9.6 در صد دیگر هیچ دیدگاهی نداشته اند.

محوریت پرسش های این نظر سنجی:

این نظر سنجی بر محور 10 پرسش کلیدی پیرامون روند صلح انجام شده است که مشمول: موافقت اشتراک کننده‏گان با رهایی 400 زندانی خطرناک طالبان از زندان، رهایی زندانیان از بهر تسهیل بخشیدن به آغاز گفت و گوهای میان افغانان، رسیدن حکومت و طالبان به توافق جمعی پیرامون صلح، پذیرفتن نظام جمهوریت از سوی گروه طالبان، قطع رابطه ی طالبان با گروه های خطرناک هراس افگنانه مشمول القاعده، ملی بودن ترکیب هیأت گفت‏و‏گو کننده‏ از سوی حکومت افغانستان، دستیابی حکومت افغانستان و گروه طالبان به آتش بس پس از آغاز گفت و گوهای صلح، کشیده شدن حکومت از حاشیه به متن در این گفتگو ها، پذیرفتن قانون اساسی افغانستان از سوی گروه طالبان و قطع روابط دایمی طالبان با پاکستان است.

شاخصه های اشتراک در این نظر سنجی:

در این نظر سنجی روی چند شاخصه ی بنیادی تمرکز شده است که شامل موقعیت جغرافیایی، سهم شهروندان نظر به ولایت، روش نظر سنجی، میانگین سهم مردان و بانوان، میزان تحصلی، میزان سنی اشتراک کننده گان و جنسیت می باشد.

جغرافیای انجام این نظرسنجی:

این نظر سنجی در 5 زون و 32 ولایت کشور انجام شده است. بیشترین اشتراک کننده‏گان از ولایت های کابل، پنجشیر، پروان، بدخشان، کاپیسا، میدان وردگ، ننگرهار، غزنی، تخار، هرات، غور و نورستان بوده است. کمترین اشتراک کننده ها در این نظر سنجی از بلخ، بادغیس، پکتیا، پکتیکا،کنر، دایکندی، هلمند و نیمروز بوده است. جوزجان، سرپل، فاریاب،سمنگان، لوگر، بغلان، سمنگان، لغمان، قندز، قندهار، بامیان و خوست به گونه ی متوسط در این نظر سنجی حضور داشته اند.

مدت زمان تکمیل نظر سنجی :

این نظر سنجی از تأریخ 26 اسد 1399 هجری خورشیدی تا 21 سنبله 1399 هجری خورشیدی که مجموعاً 26 روز را در بر گرفت و به چهار شیوه که مشمول، طرح پرسش های به گونه ی آنلاین، توزیع پرسشنامه، تماس تیلفونی و درخواست دیدگاه های مشخص از نزد اشتراک کننده‏گان انجام شد. بیشترین در صدی اشتراک کننده‏گان، در این نظر سنجی به این باورند که شیوه کنونی گفت وگوهای صلح اثر گذار نیست و به صلح دایمی و واقعی در کشور منتج نخواهد شد.

میانگین سهم مردان و زنان در تمامی بخش های این نظر سنجی:

در این نظر سنجی 510 تن به گونه ی آنلاین، 210 تن به گونه ی تماس تیلفونی، 280 تن به گونه ی حضوری و 235 تن دیگر با شریک ساختن دیدگاه های مشخص شان به گونه ی واضح اشتراک ورزیده بودند که شمار مجموعی اشتراک کننده‏گان به 1235 تن میرسد. از میان 510 تن در نظر سنجی آنلاین 69.9 در صد را مردان و 30.1 در صد را زنان تشکیل میدهد که مجموعاً 356 مرد و 154 زن اشتراک کرده اند. در مصاحبه ی تیلفونی 15 در صد بانوان و 85 در صد مردان اشتراک کرده که مجموعاً 30 بانو و 180 مرد گفت و گوی تیلفونی انجام داده اند. 280 تن در پاسخ دهی به پرسشنامه های فزیکی پاسخ داده اند که 20 در صد شان را بانوان و 80 در صد شان را مردان شکل میدهد مجموع اشتراک کننده ها در پاسخ دهی به پرسش نامه های 56 بانو و 224 مرد در این نشست حضور یافته اند.

میزان سطح تحصیلی اشتراک کننده گان در این نظر سنجی:

در این نظرسنجی میتوان گفت که بیشتر شان مدرک دانشگاهی داشته اند و کمترین میزان مشارکت از کسانی بوده که تا سطح بکلوریا و فوق بکلوریا مدرک تحصیلی داشته اند. یافته های ما نشان میدهد که در این نظر سنجی 55 در صد که دارای مدرک تحصیلی لیسانس میاشند اشتراک کرده اند. اشتراک شهروندان با مدرک ماستری در این نظر سنجی 26 در صد بوده است. 2 در صد اشتراک کننده‏گان دارای مدرک دوکتورا، 2 در صد دارای مدرک پزشکی و 15 در صد دیگر اشتراک کننده گان مشمول فارغان صنوف 12، 14 و دانشجویان برحال در مقطع لسانس هستند.

آمار سنی اشتراک کننده‏گان:

در این نظر سنجی بیشتر جوانان حضور داشته اند. بر بنیاد یافته های این گزارش بیشتر اشتراک کننده گان از 18 الی 28 سال سن دارند. اشتراک کننده گانی که از 30 تا 45 سال سن دارند به گونه ی اوسط اشتراک داشته اند و از 50 تا 75 سال کمترین میزان اشتراک را در این همه پرسی داشته اند.

آمار اشتراک کننده گان از لحاظ جنسیت:

در این نظر سنجی حضور مردان نسبت به بانوان بیشتر بوده است. بر بنیاد یافته های این نظر سنجی دست کم 69.9 در صد اشتراک کننده گان را مردان از 32 ولایت کشور شکل میدهد و متباقی 30.1 در صد دیگر آنان بانوان هستند که در نمودار زیر به نمایش گذاشته شده است.

یافته های این نظر سنجی:

این نظر سنجی با محوریت 10 پرسش کلیدی موافقت اشتراک کننده ها با رهایی 400 زندانی خطرناک طالبان از زندان، رهایی زندانیان دلیل آغاز گفت و گوهای میان افغانان، رسیدن حکومت و طالبان به توافق جمعی پیرامون صلح، پذیرفتن نظام جمهوریت از سوی گروه طالبان، قطع رابطه ی طالبان با گروه های خطرناک هراس افگنی مشمول القاعده، گزینش چهره های ملی در ترکیب هیأت گفت‏و‏گو کننده‏ از سوی حکومت افغانستان، دستیابی حکومت افغانستان و گروه طالبان به آتش بس پس از آغاز گفت و گوهای صلح، کشیده شدن حکومت از حاشیه به متن در این گفتگو ها، پذیرفتن قانون اساسی افغانستان از سوی گروه طالبان و قطع روابط دایمی طالبان با پاکستان انجام شده که دیدگاه های شان به گونه ی زیرین بوده است.

  
پرسش ۱: آیا با رهایی چهارصد زندانی خطرناک طالبان موافق هستید ؟

پرسش ۲: آیا رهایی این زندانیان به آغاز گفتگو های ملی صلح منجر خواهد شد ؟


پرسش
۴. آیا طالبان حاضر به پذیرش نظام جمهوریت خواهند شد؟پرسش ۳ . آیا حکومت و طالبان پس از جرگه مشورتی صلح می توانند به یک توافق جمعی برسند؟

پرسش۶: آیا هیئت گفتگو کننده حکومت توان نمایندگی از مردم افغانستان را خواهد داشت ؟پرسش۵: آیا با تکمیل روند آزادی ۴۰۰ زندانی طالب این گروه روابط شان را با القاعده و دیگر گروه های تروریستی قطع خواهند کرد ؟

پرسش۸: آیا حکومت با آغاز گفتگو های میان افغانان از حاشیه به متن خواهد آمد ؟پرسش ۷: آیا با آغاز گفتگوهای میان افغانان آتش بس دایمی تامین خواهد شد؟

پرسش ۹: آیا طالبان قانون اساسی و نظام کنونی را خواهند پذیرفت ؟

پرسش ۱۰ : آیا پس از شروع گفتگوهای میان افغانان طالبان روابط شان را با پاکستان قطع خواهند کرد؟

مجموع یافته های این نظر سنجی:

بر بنیاد پُرسش های مطرح شده یافته های این نظر سنجی نشان میدهد که از میان 1235 اشتراک کننده که در صدی زیاد شان مردان هستند 78.3 در صد شان در پاسخ به تمامی پُرسش های ارایه شده در این نظر سنجی موافق نیستند و پرسش شان نخیر بوده است. 12.1 در صد دیگر به پرسش های ارایه شده در این نظر سنجی پاسخ مثبت داده و امیدوار به روند صلح هستند و 9.6 در صد دیگر هیچ دیدگاهی پیرامون پرسش های مطرح شده نداشته اند.

دیدگاه های جمعی و دلایل شان شهروندان:

در این نظر سنجی 237 نفر به جای ارایه ی پاسخ واضح به پرسش های درج شده در این نظر سنجی، دیدگاه های کُلی شان را مطرح کرده اند. بیشترین دیدگاه ها در پیوند به روند صلح و قطع جنگ از سوی طالبان منفی بوده که مشمول: طالبان هنوز هم زیر تسلط کشورهای منطقه و بیرونی قرار دارند و طرح جامع دستگاه استخباراتی این کشورها را در افغانستان تطبیق میکنند. بیشترین ها به این باورند که حکومت در گفت و گوهای حاضر نقشه ی راه واضح ندارد و این وضعیت افغانستان را به نبرد تمام عیار می کشاند. برخی دیگر گفته اند که برخی از اعضای هیأت گفت و گو کننده ی صلح از جانب حکومت، توانایی نماینده گی از نظام جمهوریت و مردم را ندارد. برخی ها از برگزاری جرگه مشورتی صلح انتقاد کرده و این نشست را بی نتیجه پنداشته اند که سبب هدر رفتن میلیون ها افغانی از بودجه ملی کشور گردید.

برخی ها نوشته اند که این تلاش ها نمایشی است و در نهایت دیدگاه و برنامه های امریکا در کشور تحمیل میگردد. زد و بندهای داخلی حکومت از موارد مهم پنداشته می شود که ممکن این گفت و گوها را به نتیجه مثبت نرسد.  مورد دیگر این که رهایی زندانیان به روند صلح کمک نمیکند بلکه نتایج و پیامدهای بر عکس خواهد داشت. بیشترین ها گفته اند که دولت شعار میان تهی مانند ما همه افغانیم، برادریم و دیگر شعارها را در دست دارد و نقشه ی راه کنونی هیچ پیامدی که منتج به صلح شود ندارد، برخی نیز گفته اند که با توجه به قربانی مردم و نیروهای امنیتی و دفاعی کشور حکومت باید موقف قاطعانه در برابر طالبان در این دور گفت و گوها داشته باشد

شماری نیز به این باور بودند که جنگ افغانستان جنگ تحمیلی پیچیده و استخباراتی است و حکومت کنونی زیر فشار قرار رگفته تا خواست های امریکا را بپذیرد. دیگران نگاشته اند که جنگ افغانستان تنها با صلح با طالبان پایان نخواهد یافت بلکه هراس افگنان چند ملیتی این جنگ را ادامه خواهند داد. شماری نیز تأکید کرده اند تا هنگامی که حمایت پاکستان از طالبان، و فساد، بی عدالتی، زورگویی در حکومت پایان نیابد صلح پیامدی نخواهد داشت. موقف اشتراک کننده‏گان در مورد رهایی پنج هزار طالب از زندان های کشور این بود که این برنامه منتج به تداوم جنگ خواهد شد. برخی گفته اند که آوردن صلح در افغانستان به دست امریکاست. شماری نیز به این عقیده بودند که صلح افغانستان وابسته به تلاش های منطقه یی است. برخی حتا گفته اند که طالبان به ارزش های مردم سالاری چون حقوق زن، آزادی بیان، آزادی اقلیت ها باوری ندارند.

همچنان رهایی طالبان مشروط بر این که صلح و آتش بس در کشور به میان آید گزینه ی خوب است. طالبان باید از قتل و کشتار اهداف فردی و کشورهای منطقه شهروندان خود را پس از رهایی نکشند و پس از نهادینه شدن آتش بس باید مناطق نا امن زیر برنامه ی ساخت و ساز دولت قرار گیرد. مکاتب به ویژه مکتب های دخترانه بازگشایی شود. و در نهایت عدالت اجتماعی پس از رسیدن به صلح و توافق آتش بس نهادینه گردد. از دیدگاه های مثبت این نظر سنجی است.

پیشنهادها برای رسیدن به پایان جدال جمهوریت و امارت برای رسیدن به صلح:

با توجه به نظر سنجی کنونی، ما به این نتیجه دست یافتیم: بیشتر شهروندان کشور که زیر حاکمیت حکومت و یا هم طالبان قرار دارند، تأمین صلح در افغانستان را به ریشه های منطقه یی و بین المللی ربط میدهند. این شهروندان تأکید میکنند که برای دستیابی به صلح پایدار و واقعی موارد زیرین منحیث پیشنهادهای این نظر سنجی  در نظر گرفته شود:

  1. شهروندان افغانستان طرف دار نظام جمهوریت هستند اما مشروط به این که این نظام ممثل اراده ی مردم باشد و هیچ گونه بی عدالتی، قومگرایی، تعصب در آن جا نداشته باشد و ارزش های مردم سالارانه به معنای واقعی کلمه در آن نهادینه گردد و نظام کنونی غیر متمرکز گردد. اشتراک کننده‏گان به این باورند که امارت طالبانی به نحوی برگشت به عقب است و در این مقطع حساس برگشت به گذشته اشتباه جبران نا پذیر برای نسل های آینده ی این سرزمین خواهد بود.
  2. شکل دهی اجماع واقعی منطقه یی با تعریف مشخص از منافع منطقه یی که نه تنها افغانستان بلکه تمامی کشورهای منطقه خود را ملزم به تأمین صلح در کشور بدانند. یعنی این که تعریف منافع کشورهای منطقه منجر به ترغیب کشورهای متخاصم و حامی طالبان برای وادار سازی این گروه به صلح شود. در کنار آن حکومت افغانستان باید از تمامی کشورهای منطقه و دخیل در بحران افغانستان تضمین بین المللی بگیرد. افزون بر آن در داخل کشور نیاز به اجماع کلان سیاسی به منظور واحد سازی دیدگاه ها در پیوند به صلح پنداشته می شود که حکومت ملزم به ایجاد این اجماع است.
  3. نتیجه عملکرد طالبان در سالهای پسین بیانگر چهره ی زشت و ویرانگر از این گروه بوده و از سوی دیگر این گروه برای منافع کشورهای منطقه و در نهایت بیگانه در ویرانی و بحران های کنونی دست داشته اند. هنوز هم اراده ی صلح جویانه آنان با توجه به افزایش خشونت های جاری در کشور پرسش کلیدی نزد شهروندان است. از همین رو هیأت گفت و گو کننده باید در میان کشورهای حامی طالبان لابی گری جدی داشته باشند تا آنان بر این گروه فشار لازم را وارد کنند تا به خواست شهروندان تمکین شود و از این مسیر افغانستان بتواند به نظام همه گیر، عادل و شهروند محور دست یابد.
  4. خواست مردم افغانستان این است که باید دیدگاه نماینده‏گان قربانیان جنگ، توده ها و تمامی نهادها در روند گفت و گوهای میان افغانان بازتاب داده شود تا این که خواست های جمعی آنان به گوش طرف های درگیر رسانیده شود و موقف گیری همه جانبه برای بقای نظام کنونی در کشور از سوی حکومت اتخاذ گردد.
  5. دست آوردهای نزدیک به دو دهه ی پسین به هیچ وجه با خواست های طالبان قابل معامله نیست و باید که هیأت گفت و گو کننده دست آوردهای چون آزادی بیان، حق شهروندی، حق بانوان و آزادی های فردی را منحیث خط سرخ در گفت و گوهای صلح در نظر داشته باشند.
  6. از آنجای که هویداست، آنانی که در گذشته و پس از سال 2001 میلادی در برابر شورشگری های طالبان مقاومت کرده اند و برای حفظ ارزش های مردم سالاری قربانی داده اند طرف اصلی گروه طالبان پنداشته می شوند، از این رو پیشنهاد میگردد که تمامی گروه ها برای تأمین صلح سرتاسری و ثبات دایمی در کشور راهکارهای مشخصی را مطرح سازند تا همسویی میان طرف های درگیر ایجاد شود و از رفتن افغانستان جنگ داخلی و تمام عیار دیگر در کشور جلوگیری گردد.
  7. و پیشنهاد نهایی هم این است که شورای عالی مصالحه ملی افغانستان به منظور تمثیل واقعی اراده ملت افغانستان در بحث مرتبط به صلح و تأمین صلح و ثبات در کشور نماینده های واقعی مردم و توده ها را که که پُل ارتباطی میان مردم و این شورا باشند را در شورای رهبری و مجمع عمومی بر گزیند تا دیدگاه های واقعی مردم در تمامی مراحل گفت و گوهای میان افغانان بازتاب یابد.