This image shows beauty of Kabul

افزایش زیان های اقتصادی کابلیان توام با انزوای سه هفته یی برای نجات از کوید -19

کابل شهری با جمعیت نزدیک به هفت میلیون در این روزها آرامتر از گذشته است. شاید جرایم جنایی و سازمان یافته در پایتخت افغانستان این روزها کاهش چشمگیر داشته باشد، اما تازه ترین چالش فرا راه کابلیان و حکومت افغانستان شیوع ویرویس کوید 19 است که همه روزه به شمار مبتلایان آن در کشور افزوده می شود. در چهار روز پسین کابل برای نجات از شیوع بیش از حد ویروس کوید-19 به انزوای خانگی رفته است، تدابیر دست داشته ی حکومت شاید برای مبارزه با این پدیده کمک کند، اما انزوای کابل سبب شده تا ده ها پایتخت نشین با زیان های اقتصادی چشمگیر رو به رو شوند.

عصمت الله شهروند کابل، یکی از کسانیست که انزوای خانگی در چهار روز پسین او و خانواده اش را با چالش های جدی مواجه کرده است. به باور وی نبود فرصت های اقتصادی و محدودیت های وضع شده برای جلوگیری از گسترش کوید-19 در کابل سبب شده تا صدها خانواده در یک شبانه گرسنه بخوابند و هزاران دستفروش نتواند وعده ی غذای یک وقت شان را نیز فراهم کنند. عصمت الله میگوید: «بیکاری و شیوع ویروس کوید-19 برای همه ی ما که از بحران اقتصادی و بیکاری رنج میبریم مرگ تدریجی است. حکومت باید در کمترین زمان تدبیری بسنجند تا کوید-19 زمین گیر شود و جلو زیان های اقتصادی وارد شده برای شهروندان کابل نیز گرفته شود.»

این روزها پایتخت گواه سکوت عجیبیست، جاده های شهر کمتر گواه ازدحام ترافیکست و دوکان ها به روی مشتریان بسته شده است. تفریحگاه ها نیز از این امر مستثنا نمانده اند و مالکان شان برای رهایی از شر ویروس کوید-19 به انزوای خانگی رفته اند. رفیع الله دانشجوی رشته ی اقتصاد که باشنده ی کابل است، از شیوع ویروس کوید-19 وحشت زده شده است، و میگوید شیوع این بیمار نه تنها برای افراد زیان های جدی وارد میکند بلکه خانواده ها و در نهایت اجتماع از این ویروس کشنده آسیب جدی می بیند. به باور رفیع الله: «دستفروشان و کسانی که به گونه ی دستمزد کارمیکنند از شیوع این بیماری آسیب جدی دیده اند. کسانی را سراغ داریم که درآمد شان برای یک روز کفایت میکند و حال که آنان به انزوای خانگی رفته اند نان خوردن یک وقت را نیز ندارند و زیان های آن به خانواده های شان نیز سرایت میکند. در واقع وضعیت حاکم در کشور سبب شده تا چرخه ی اقتصادی افغانستان این روزها با دشواری حرکت کند حکومت نیز تدابیر جدی برای جلوگیری از این بیماری ندارد.»

حسین که بوت دوز است و روزانه به گونه ی اوسط نزدیک به 300 افغانی درآمد داشت، نگران برآورده سازی نیازمندیهای روزانه ی خانواده اش در این روزهای به انزوا رفته ی کابل است. او می گوید: «در چند روز قرنطینه شهر کابل، حکومت دستور داده تا در خانه های خود بمانیم و کار نکنیم، من فردی هستم که روزانه کار میکنم، اگر کار نکنیم چه بخوریم. از یک سو مواد ارتزاقی قیمت شده است، یک بوری آرد به 2500 افغانی رسیده در حالی که یک بوری آرد را ما در 1400 افغانی به دست می آوردیم؛ حال شما بگویید که افراد نادار چه کنند و چگونه این روزها را پشت سر بگذارند.» حسین بوت دوز انتقادهای شدید از ضعف حکومت دارد، او می افزاید: «نیاز بود حکومت دست به کار می شد و گدام های مواد ارتزاقی را به گونه ی ذخیره در اختیار میداشت تا در شرایط بحرانی دست افراد نادار را میگرفت و همه شهروندان از این وضعیت بیرون میشدند و برای جلوگیری از شیوع بیماری کوید-19 در خانه های شان می ماندند.»

محمد داوود مالک یکی از رستوانت هایست که روزانه برای نزدیک به 150 مشتری غذای آماده را انتقال میداد، اما با به انزوا رفتن کابل، تجارت او نیز کم رنگ شده است. او میگوید از تمام مشتریانش که دست کم روزانه بیش از 200 وعده ی غذایی را انتقال میداد در این روزها نا گزیر است برای 20 مشتری غذا آماده سازد. این فروشنده می گوید: «ما غذا را به گونه ی آماده برای دفترها و مشتریان خود آماده می کردیم. من 5 تا 8 کارمند داشتم اما به دلیل شیوع بیماری کوید-19 تنها برادرم روزانه به سر کار می آید. از یک سو توانایی پرداخت پول کارمندان را در این روزها ندارم و از سوی دیگر نگرانی از شیوع بیماری کوید-19 سبب شده تا همه به انزوای خانگی بروند. در 4 روز گذشته من نزدیک به 30 هزار افغانی زیان مالی دیده ام که پوره کردن آن برایم بسیار دشوار است.»

اما با استفاده از فرصت کنونی برخی از فروشنده گان بزرگ و بازرگانان دست به بلند بردن بهای مواد خوراکی زده اند. موردی که خشم برخی از عالمان دین را برانگیخته است. این عالمان دین می گویند که استفاده جویی در حالات بحرانی از دیدگاه اسلام نا رواست و کسانی که سودجویی میکنند به غضب الله گرفتار می شوند. مولوی ذکرالله صافی یکی از عالمان دین با نکوهش عمل احتکار در حالت های بحرانی می گوید: «برخی بازرگانان احتکار می کنند که این کار شان گناه کبیره است و نظر به حدیث پیامبر اسلام، کسانی که احتکار می کنند بدترین انسان های روی زمین هستند. در این وقت نیاز است که بازرگانان بالای مردم رحم کنند و دست نیازمندان را بگیرند.»  از سوی هم مولوی عبدالشکور فقیری، یکی از عالمان دینی دیگر همکاری بازرگانان با افراد نادار را در شرایط کنونی لازمی میداند: «برای آنانی که خداوند رزق و روزی داده کسانی اند که ثروت دارند و بیشتر شان بازرگانان هستند، پس سعادت با همین هاست و باید برای مردم شان کمک کنند.»

انتقاد ها از افزایش نادارای در روزهای منزوی شدن کابل در حالی صورت می گیرد که بر بنیاد آمارهای رسمی وزارت صحت عامه در روزهای پسین دست کم 196 رویداد مثبت بیماری کوید-19 در بیشتر ولایت های کشور به ثبت رسیده است و اگر شهروندان افغانستان این بیماری را جدی نگیرند، بحران ابتلا به بیماری کوید-19 دامنگیر بیشتر افراد خواهد شد که در آن صورت مدیریت درمان این ویروس برای افغانستان به درد سر جدی مبدل می گردد.