کابل- افغانستان (گ.ر.پ):

خبرنگار: شاکر سنگی

۳۰ سال پیش از امروز نظامیان ارتش سرخ در همین روز افغانستان را ترک گفتند و اتحاد جماهیر شوروی به روسیه کنونی مبدل شد. این نیروها پس از ۱۰ سال نبرد مرگبار در افغانستان، با دادن تلفات سنگین از این کشور با شکست نگین دوباره به خانه ی شان برگشتند. دقیق آخرین دسته ی نظامیان ارتش سرخ در ۶  ماه دلو از مسیر شمال کشور به روسیه برگشتند.

در سال ۱۳۵۸ خورشیدی، نظامیان شوروی پیشین به گونه آشکار برای پشتیبانی از حکومت حزب دموکراتیک خلق، به افغانستان حمله کردند و با آوردن ارتش بیش از یک صد هزار نفری، افغانستان را به گونه رسمی اشغال کردند. در این جنگ ده ساله، بیش از یک میلیون شهروند افغانستان مشمول ۹۰ هزار مجاهد، بیش از ۲۰ هزار نیروهای امنیتی و شماری زیادی از غیرنظامیان جان باختند.

در این نبرد دست کم ۱۴ هزار سرباز شوروی پیشین به قتل رسیدند. ماجرا هنگام آغاز شد که در سال ۱۳۷۹ میلادی، حفیظ الله امین به حیث رییس جمهوری افغانستان پس از کودتای خونین و قتل نورمحمد ترکی به قدرت رسید. در این زمان جاسوسان کی جی بی دستگاه استخبارات شوروی پیشین گزارش کردند که حفیظ الله امین مرد معتمد نیست و وی به اتحاد شوروی نیز وفادار نخواهد ماند. سر انجام شوروی در بیست و دوم ماه دسامبر سال ۱۹۷۹ تصمیم بر کنار زدن امین گرفت و مشاوران شوروی برای ارتش افغانستان، گام هایی را در این راستا برداشتند.

در نخست، آنان تمامی ارتباطات تیلفونی را در کابل قطع کردند؛ چنان که حتا یک پیام هم اجازه نبود به داخل و یا از داخل به بیرون از شهر فرستاده شود. همزمان با این، نیروهای هوایی شوروی نیز به کابل رسیدند. امین که متوجه این موارد شد، به کاخ ریاست جمهوری پناه برد. در بیست و هفتم ماه دسامبر نزدیک به ۷۰۰ نظامی ارتش شوروی بخش هایی مهم حکومت و ساختمان های متعلق به ارتش در کابل را تصرف کردند. در شب همین روز، نیروهای شوروی تمامی سیستم های ارتباطی کابل را ویران کردند و مدتی بعد بر کاخ ریاست جمهوری حمله کردند.

اما، هنگامی که صبح شد، امین و فرزندش کشته شده بودند. بلافاصله، ببرک کارمل به جای امین گماشته شد و به حکمروایی اش تا سال ۱۹۸۶ ادامه داد. پس از آن، در سال ۱۹۸۷ داکتر نجیب الله ، به کُرسی قدرت تکیه زد و تا سال ۱۹۹۲ بر افغانستان حکم روایی داشت. هنگامی که مجاهدین سرگرم جنگ در کشور بودند، نیروهای شوروی کنترول بخش هایی مهم افغانستان به ویژه بزرگ شهرها را در اختیار داشتند. تهاجم شوروی در افغانستان، واکنش های جهانی را به همراه داشت و کشورهای جهان در این باره موافق نبودند.

به همین دلیل، جیمی کارتر، رییس جمهوری پیشی امریکا، عملکرد شوروی را در افغانستان، بزرگ ترین و جدی ترین تهدید برای صلح، پس از جنگ جهانی دوم خواند. در دهۀ ۱۹۸۰ میلادی، مجاهدین که از سوی کشورهای ایالات متحده، بریتانیا، عربستان سعودی و پاکستان پشتیبانی می شدند، خودشان را برای رویا رویی با شوروی آماده کردند. در این زمان، پاکستان نیز شوروی را برای امنیت خود یک تهدید تلقی کرد. همزمان با تداوم جنگ، شمار زیادی از نیروهای شوروی کشته شدند.

مایکل گورباچف، رهبر اتحاد جماهیر شوروی، این جنگ را «زخم ناسور» خواند. اما، پس از خروج شوروی، صلح در افغانستان تحقق نیافت و جنگ های داخلی آغاز شدند. این جنگ ها، ده سال دوام کرد و پس از آن، رژیم سیاۀ طالبان بر افغانستان مسلط شد و برای پنج سال آنان بر مردمان این سرزمین حکم روایی کردند.

Developed by Nethub

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *