پاکستان هنوز هم شورشگری را برای سرنگونی حکومت افغانستان پشتیبانی میکند
گفت و گوی اختصاصی پاسبانان با نظامی بازنشسته ارتش امریکا
تنظیم: شیرشاه نوابی.
پاسبانان: از دیدگاه شما تعریف مشخص شورشگری و گروه های شورشی چیست؟
لاورنس سلین: تعریف من از هراس افگنی مشابه تعریفیست که در آیین نامه صحرایی ارتش امریکا ماده و فقره 3-24 تعریف شده است. شورشگری هنگامی نشأت می گیرد که بخشی از نفوس یک اجتماع، با موضع موجود ناراض می باشند و نبرد به منظور تغییر دهی وضعیت به سود خودشان تغییر کند را به راه می اندازد، که در این روش از شیوه های خشونت بار و غیر خشونت بار استفاده می شود تا این که تلاش های شان منجر به تغییر چشمگیر در قدرت گردد. شورشگری شیوه منظم شده خرابکاری و خشونت بار است که به منظور در اختیار گرفتن تغییر سیاسی و یا هم تغییر یک منطقه صورت می گیرد.
هرچند طالبان از ورش های سنتی شورشگری استفاده می کنند، اما آنچه که در افغانستان اتفاق می افتد در واقع شورشگری نیست. این نبرد نیابتی است که پاکستان با استفاده از طالبان انجام میدهد، تا این که بتواند نفوذ سیاسی اش را در افغانستان به دست آورد و منافع ملی پاکستان از این طریق فراهم شود. پاکستان طالبان را در سال 1990 میلادی به منظور همین منظور شکل داد، از سال 2001 به این سو پاکستانی ها این گروه را پشتیبانی و تمویل کرده است.
پاسبانان: نظر به تجربه و اندوخته های نظامی شما، گروه های شورشی چگونه شکل می گیرند و چگونه سیر تکاملی آنان تنظیم می شود؟
لاورینس سلین: یک بار دیگر باید اتکا کنم به آیین نامه ارتش امریکا فقره 3-24 که در مورد چگونگی ردش و یا هم ناکامی شورشگری تعریف خوبی ارایه کرده است. در واقع شکل گیری و ناکامی شورشگری برگرفته از قانونمندی و سطح پذیرق قدرت در یک جامعه است. ارزش های نفوسی و همچنان معیارهای سنتی تعیین کننده این مسأله است که کدام قدرت قانونی است و این وابسته گی به درک اجتماع دارد. هر دو (شورشیان و همچنان حکومت حاکم در یک کشور) تلاش میکنند تا این که بر نفوس در جغرافیای شان حاکمیت داشته باشند، البته با استفاده از آمیزه رضایت و اجبار این کار را انجام میدهند.
اما در مورد افغانستان باید ما تفاوت های را میان شورشگری و جنگ نیابتی قایل شویم. هرچند که شهروندان افغانستان ممکن از حکومت کابل شکایت های داشته باشند و در عین حال با برخی از موقفگیری های که طالبان داشته اند موافقت کنند، ولی باید بگویم که طالبان گروه بومی و فکری افغانستان نیست. همانگونه که گفته یاد آور شدم، طالبان یکی از پدیده های ایجاد شده ی ارتش پاکستان و ابزاری برای سیاست خارجی آن کشور است. پس از آن که طالبان در سال 2001 شکست خورد، آنان لانه های امن را در پاکستان دریافتند، و برای آنان پشتیبانی زیربنایی ایجاد شده بود تا سربازگیری کنند، آموزش ببینند، ریشه های نفوذی شان را پیدا کنند و در نهایت خدمات صحی را برای جنگجویان شان دریافت نمایند.
پاسبانان: آیا فکر میکنید که افغانستان بستر مناسب برای زایش و شورشگران باشد و آنان بتوانند در این جغرافیا به تکامل بیش از حد دسترسی پیدا کنند.
لاورنس سلین: تهدید هراس افگنی از بیرون افغانستان متوجه این کشور است، حتا این که گروه های خارجی بی ثباتی در این کشور را دامن میزنند و یا این که تلاش می کنند تا حکومت شان را در افغانستان تحمیل کنند تا از این طریق بتوانند، از هراس افگنان میزبانی کنند. دقیق همانگونه که پاکستانی ها در سال 1990 از القاعده در افغانستان پشتیبانی کردند و برای او پایگاه مجهزی را شکل داده بودند.
به گونه ی مثال، در حال حاضر نگرانی ها از حضور داعش در افغانستان بیشتر گردیده است، اما در واقعیت این پدیده از سوی پاکستانی ها مدیریت شده و حفظ می گردند. چنانچه شما شاهد هستید در سال 2010 پس از آن که ارتش پاکستان در مناطق اروکزی و خیبر پشتونخواه عملیات نظامی را در برابر تحریک طالبان پاکستانی راه اندازی کرد، اکنون این گروه در مناطق از ننگرهار مهاجر شده اند و هدف شان نیز شکل دهی همین گروه بوده است. در واقع این عملکرد تأکتیکی به خاطری از سوی نظامیان پاکستانی انجام شد که بنیادهای جدید را برای داعش ایجاد کردند. پشتیبانی بنیادی این گروه هنگامی تقویت یافت که ده ها جنگجوی پاکستان به سود داعش در سوریه جنگیدند و در سال 2013 دوباره کشور شان برگشتند.
در جنوری 2015 «گروه داعش شاخه خراسان» از سوی حافظ سعید یکی از جنگجویان مطرح طالبان پاکستان به نام فرمانده حافض سعید که رهبر قوم اروکزی است شکل گرفت، تا انجا که از میان دوازه عضو شورای داعش 9 تن آنان شهروندان پاکستانی بودند. در واقع یکی از مناطق پشتیبان برای گروه داعش شاخه ی خراسان در جغرافیای پاکستان در مناطق تحت حاکمیت شبکه حقانی ایجاد گردید و تا اکنون نیز ادامه دارد.
پاسبانان: کدام موضوعات بنیادی ترین موارد رشد شورشگری در آسیای جنوبی به گونه روز افزون است؟
لاورنس سلین: همانگونه که در بالا هم تذکر رفته است، باید بگویم که رشد شورشگری به اندازه قابل تمرکز نیست که در حال حاضر هراس افگنی به گونه خیره کننده شکل گرفته است. البته هراس افگنی در پاکستان شکل گرفته نه در افغانستان.
طالبان خلقت پاکستان است. گروه های هراس افگنی که در پاکستان پایگاه دارند مانند، لشکر طیبه و جیش محمد امروز هند را آماج حمله های شان قرار داده اند. در همین حال گروه تندرو سنی مذهب جیش العدل، که در پاکستام مستقر است ایران را آماج حمله هایش قرار میدهد. همچنان پاکستان از این گروه ها برای سرکوب کردن اقلیت های مذهبی در درون کشورش نیز استفاده کرده است.
باید که کشورهای منطقه از رشد میزان افراط گرایی و نابردباری پاکستان مایه نگرانی باشد، که در واقع تهدید جدی برای افغانستان و همچنان عامل افزایش دهنده بی ثباتی در آسیای جنوبی است. در واقع این نتیجه مسقتیم سیاست های پاکستانی است. در واقع برنامه «اسلامگرایی» پاکستان که از سوی ضیا الحق رییس جمهوری آن کشور در 1970 شکل گرفت یکی از موارد مهم شکل دهنده مکاتب اسلامی “مدرسه ها” و ترویج حاکم سازی قوانین اسلامی “شریعت” بود. هدف از شکل دهی این دیدگاه به گونه مشخص ایجاد وحدت ملی برای سرکوب کردن جدایی طلبان اقلیتی و همچنان تنوع مذهبی بود. هیچ تعجب آور نیست که گروه های افراطگرا و رادیکال پربار شدند، این مسأله به گونه گسترده سبب افزایش نا برده باری و افراطگرایی در جغرافیای آن کشور گردید.
افزون بر آن در سال 1979 هنگامی که انقلاب شیعیان ایرانی شکل گرفت در واقع اسلام گرایی در پاکستان گسترده تر شد، به گونه مثال در سال 1985 گروه دیوبندی سپاه صحابه شاخه انشعابی جمعیت علمای اسلام برای اعمال نفوذ بر شیعیان پاکستانی شکل گرفت. در سال 1996 عناصری وابسته به سپاه صحابه که یکی از نهادهای افراط گرا و چپی در پاکستان شناخته می شد، گروه نظامی را زیر نام لشکر جهنگوی شکل داد.
بدون تردید که حکومت های آینده در پاکستان پس از حکمروایی ضیا الله، این ابزار را برای بقای خود شان سودمند دانستند و با استخدام اعضای این گروه ها به حیث “بازیگران غیر دولتی” به کار گماشت، از آنان به حیث ابزار سیاست خارجی استفاده کردند و به حیث گروه های شبه نظامی برای از بین بردن بحران های داخلی کار گرفتند. چنانچه در حال حاضر نیز ما گواه این مسأله هستیم که از شبه نظامیان طالب برای سرکوب تحریک «پشتون تحفظ کار گرفته می شود تا به جای ارتش پاکستان از آنان انتقام گیری کند.»
معلومات لاورنس سلین:
لاورنس سلین، نظامی بازنشسته ارتش امریکا و دگروال ریزف آن کشور است که با نیروهای ویژه، پیاده و همچنان خدمات طبی ارتش آن کشور وظیفه انجام داده است. او در افغانستان و عراق برای چندین بار حضور یافته و بخشی از مأموریت بشردوستانه در افریقای غربی بوده است. سلین مدرک ماستری خود را از مطالعات استراتژیک دانشگاه «وار کالج ارتش امریکا» به دست آورده است. در همین حال، وی زبان های عربی، ترکی و فرانسوی را در انستیتوت زبان های ارتش امریکا فرا گرفته است. او دارای پس منظر ملکی نیز می باشد که در حال حاضر به حیث پژوهشگری طبی فعالیت دارد و دُکترای خود را در بخش فزیولوژی میگیرد. افزون برآن از تجربه تجارت بین المللی در عرصه تکنالوژی معلوماتی دارد. او مدیر و همچنان متخصص مخابرات، پروسس مدیریت تجارتی و سیستم فرمان و کنترول نیز ایفای وظیفه کرده است. افزون بر آن او در عرصه های نظامی و امنیت ملی نیز متن های را به دست نشر سپرده است






















Comments