آیا این مرد رییس جمهور آینده افغانستان خواهد بود؟
محمد حنیف اتمر شاید آینده افغانستان و آینده حضور امریکا در این کشور را رقم بزند.
نوشته: تمیم عاصی
منتشر شده: thediplomat.com
کابل- افغانستان (گ.ر.پ):
برگردان: شیرشاه نوابی
محمد حنیف اتمر منحیث مشاور امنیت ملی، توافقنامه امنیتی میان کابل- واشنگتن را امضا کرد، روند گفت و گوهای صلح با حزب اسلامی را به پیش برد، تا هنگام کنار فتن از مقامش اجماع نسبی منطقه یی در پیوند به صلح و جنگ افغانستان را رقم زد و گام های بُلندی را برای اصلاحات در بخش های امنیتی برداشت. امروز او برای احراز کُرسی بُلندترین سمت در افغانستان را به پیش گرفته است و برای دستیابی به ریاست جمهوری، محمد اشرف غنی متحد دیروزش را به چالش می کشاند.
غنی، پارانویایی و منزوی شده، به شخصیت تفرقه انداز در خانه و بیرون مبدل شده است. نخبه های سیاسی افغانستان به او باور ندارند، متحدان پیشینش او را ترک کرده اند و منطقه نیز او را به حیث دست نشانده نگاه میکنند، شخصیت غرب زده، به دور از واقعیت های افغانستان که در فاصله با مردمش قرار گرفته است.
اتمر، تحصیل کرده و جاسوس انگلیس که به کارهای بشر دوستانه و سیاسی رو آورده است، یکی از چهره های نیرومندی به حساب می رود که به حیث رقیب بالقوه آقای غنی در انتخابات ریاست جمهوری به حساب می آید. ریچارد هالبروک یکی از سیاستمداران در گذشته امریکا یک بار اتمر را رییس جمهور آینده افغانستان خواند و بیشتر جنرالان امریکایی و اروپایی که در طول سالهای گذشته با وی کار کرده اند او مرد روزهای دشوار میدانند. او یکی از چهره های پنداشته می شود که جامعه بین الملل و کشورهای منطقه وی را به حیث مرد توانا شناخته و از توامندسازی بانوان گرفته تا اجماع منطقه یی و جهانی پیرامون روند صلح افغانستان نقش آفرینی کرده است.
در یک نگاه، یکی از سفیران پیشین اروپایی از نشستی که با آقای غنی داشت، به انفجار رسیده، که پس از ساعت ها لکچر سر انجام با نه گفتن رییس جمهور نشستش به پایان رسانده بود، سیاستگر عصبانی به جای ترک گفتن کاخ ریاست جمهوری برای رأی زنی در مورد یکی از توافقنامه های مهم اروپایی برای تمویل مالی نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان نزد اتمر می رود. او از به دست نیاوردن نتیجه از نشست با غنی به شدت عصبی بود؛ میدانست که اتمر با یادداشت های مسنجمش دوباره نزد غنی خواهد رفت و چند روز بعدتر با دست پر از دفتر کاری وی بیرون خواهد شد. چنین بود جایگاه و موقف اتمر در حکومت وحدت ملی.
پیش از در نظر داشت نقش او به حیث مشاور امنیت ملی افغانستان، اتمر بازرگان موفقی بود که یکی از احزاب فراگیر سیاسی را رهبری می کرد، حزب حق و عدالت که بیشتر اعضای آن چهره های تحصیل کرده غرب برای دادخواهی های سیاسی و حقوق بشری برای تمامی افغان ها به شمار می رفتند. سفیر پیشین امریکا کارل آیکنبری حزب اتمر را یکی از احزاب توام با پیشرفت پس از حمله های 9/11 سپتمبر در افغانستان تلقی کرده بود. در عین حال تجارت آقای اتمر «Hambastagi CO,» یکی از نهادهای برجسته و با پرستیژی پنداشته می شد که پروژه های میلیون دالری را مدیریت می کرد و فرصت های کاری را به صدها کارگر افغان و ده ها خارجی فراهم کرده بود.
اتمر همچنان تجربه عالی و درازمدت در عرصه کمک های بشری و توسعه اجتماعی دارد. او چندین نهاد غیر انتفاعی مانند «کمیته نجات بین المللی IRC . کمک های کلیسای ناروی» را مدیریت کرده بود و در هنگام زمامداری طالبان به سراسر افغانستان سفر کرده تا کمک های بشردوستانه و پروژه های توسعه یی را برای نیازمندان برساند. بیشتر همکارانش در آن زمان او را سراف، مذاکره کندده و مدیر عالی پروژه میدانستند که از اعتماد شهروندان افغانستان و تمویل کننده ها برخودار بود. او از مردانیست که چندین فصل و چهره افغانستان را تجربه کرده است؛ امروز او تمامی این تجربه ها را برای به دست آوردن کُرسی ریاست جمهوری افغانستان استفاده می کند.
اتمر برخی از توانمندهای خلاق و کار سخت را در این رقابت تجربه کرده است که مشمول: وحدت، کثرت گرایی، منحصرگرایی و مهم تر از همه او تمایل زیاد برای تغییر گسترده بنیادی و اصلاحات در فرهنگ سیاسی افغانستان دارد. در هنگام مأموریتش، اتمر به حیث متحد کننده، خاموش کننده آتش و همچنان چسب برای به هم چسباندن حکومت شکننده و متزلز وحدت ملی ایفای وظیفه کرده است. تا پایان روز به گونه پیهم او فاصله میان دفتر رییس جمهور و رییس اجراییه را رفت و آمد میکرد تا اختلاف های رهبران حکومت وحدت ملی را رفع سازد و آنان را متحد نگهدارد. این دیپلوماسی رفت و آمد او تنها در میان رهبران حکومت افغانستان ادامه نداشته، بلکه او این روند را در میان کشورهای منطقه نیز انجام میداد. او همواره به امارات متحد عربی، عربستان سعودی، روسیه، ایران کشورهای آسیای میانه سفر داشت تا از آنان بخواهد به جای رقابت، به تیاتر صلح و جنگ افغانستان همکاری کنند. در واقع اقدامات اعتماد سازی کنونی و فرصت ها برای شنیدن و رسیده گی به نگرانی های کنونی از اثر تلاش های او به میان آمده است.
اتمر متأثر از قندهار است و لهجه پشتوی قندهاری را با تلفظ آرام ادا می کند. جای که زاده گاه طالبان پنداشته می شود و یکی از عواملیست که در امواج پیچیده سیاست قومی افغانستان راه دوری را پیموده است. او با طالبان آشنایی زیاد از زمان کارهای بشردوستانه داشت و سپس در مأموریت های پیهم در هنگام حکومت حامد کرزی با آنان شاخت بیشتر پیدا کرده است، او همواره مجراهای را برای گفت وگو با طالبان باز گذاشته بود. هنگامی که کرزی مذاکره کننده ها، پیام آوران و رهبران طالبان را برای مذاکره در کابل فرا میخواند آنان همواره این گونه نشست ها را به کمک و مشوره اتمر انجام میدانند. امروز، امریکا و غرب مردی با توانمندی های اتمر را نیاز دارند تا این که بتوانند به گونه درست نیروهای امریکایی را بیرون کنند، اجماع منطقه یی را به میان آورند و برای دست یابی به توافق صلح با طالبان مذاکره کنند، و راه را برای صلح و ثبات افغانستان هموار سازند.





















Comments